Jakie materiały izolacyjne można zastosować? Do izolacji rdzeniowej lub izolacji wdmuchiwanej w ścianach zewnętrznych dopuszczalne są wyłącznie hydrofobowe (wodoodporne), nieulegające osiadaniu materiały izolacyjne zgodne z normą DIN 4108-10 (wata szklana lub kamienna, kulki polistyrenowe, wylewana pianka PUR lub Cavipor) lub posiadające dopuszczenie nadzoru budowlanego.

Odpowiednie materiały izolacyjne do izolacji rdzeniowej to:

• płatki wełny skalnej do wdmuchiwania
• Płatki wełny szklanej do wdmuchiwania
• granulat polistyrenowy
• Granulat z recyklingowanego poliuretanu
• Granulat z lekkiej pianki krzemianowej
• Pianka poliuretanowa do odlewania
• INSUTE-25 pro
• Insu-Core
• Aminotop++
• klejone kulki polistyrenowe 

Do izolacji pustych przestrzeni o szerokości warstwy powietrza od 2,5 do 4 cm nadają się szczególnie drobne materiały izolacyjne do wdmuchiwania, takie jak granulat lekkiej pianki krzemianowej „SLS 20”, Insute-25 pro, kulki polistyrenowe lub wylewana pianka PUR. Ponieważ jednak w wąskich warstwach pustych (25 lub 30 mm) mostki zaprawowe zazwyczaj łączą obie warstwy muru na dużej powierzchni, skuteczność izolacyjna tego rozwiązania jest znacznie ograniczona z powodu powstawania mostków termicznych w tych miejscach.

Kwestie prawne (materiały izolacyjne): 

W odpowiednich dopuszczeniach nadzoru budowlanego Instytutu Techniki Budowlanej (Berlin) określono, że materiały izolacyjne rdzeniowe uznaje się za materiały izolacyjne tylko wtedy, gdy są one montowane przez wyspecjalizowane firmy, które zostały szczegółowo przeszkolone przez danego producenta w zakresie obróbki produktu i wpisane na odpowiednią listę. W przypadku pominięcia takiego szkolenia i wpisania na listę nie są to materiały izolacyjne w rozumieniu dopuszczenia, a jedynie materiały wypełniające. Wygasa wówczas gwarancja danego producenta, a ściśle rzecz biorąc, nie jest również możliwe uzyskanie dotacji publicznej – jeśli mimo to skorzysta się z dotacji, ściśle rzecz biorąc, stanowi to oszustwo dotacyjne! W związku z tym samodzielny montaż nie jest wskazany. W przypadku ewentualnych uszkodzeń budowlanych właściciel domu pozostaje sam i nie może liczyć na żadne wsparcie ze strony producentów. Może to nawet prowadzić do problemów z ubezpieczeniem w razie szkody (pożar, zalanie) oraz do wygaśnięcia ochrony ubezpieczeniowej. 

W przypadku członków stowarzyszenia FVED właściciel domu może mieć pewność, że wszystkie aspekty prawne i związane z fizyką budowlaną dotyczące późniejszej izolacji rdzenia są znane i stosowane.

Uwaga: 

Materiały izolacyjne wdmuchiwane, wykonane z surowców odnawialnych (włókna drzewne, celuloza, trawa, włókna Neptunball, słoma), nie są odpowiednie i nie posiadają dopuszczenia urzędu nadzoru budowlanego! Ponieważ materiały te są hydrofilowe (magazynują i transportują wodę), w dłuższej perspektywie mogłoby to doprowadzić do zniszczenia muru lub pojawienia się pleśni na wewnętrznej powierzchni ścian.

Co należy uwzględnić podczas planowania? Jeśli w ramach większego projektu renowacyjnego planowana
jest również wymiana okien/drzwi, należy to zrobić przed przystąpieniem do izolacji rdzenia. W przypadku produktów włóknistych, mineralnych oraz na bazie pianki jest to jednak możliwe również po wykonaniu izolacji rdzenia.  
W przypadku muru z czerwonej cegły klinkierowej, zwłaszcza w północnych Niemczech, jeśli cegła ma wysoką chłonność wody, zaleca się hydrofobizację za pomocą środka hydrofobowego, przepuszczającego parę wodną (działanie podobne do „membrany Gore-Tex”).

Ponieważ warstwa pustinowa nie sięga aż do okien, a ościeża okienne są zazwyczaj masywne, powstają tu silne mostki termiczne, często z pleśnią („plamy wilgoci”). Zaleca się ocieplenie wewnętrznych ościeży okiennych płytami z krzemianu wapnia. Zobacz: Czy

izolacja w warstwie pustakowej jest możliwa również wtedy, gdy w warstwie tej znajduje się już materiał izolacyjny (z reguły płyty z wełny mineralnej, ewentualnie również płyty styropianowe)? Tak!

Uwaga: 

w przypadku luźnego tynku wewnętrznego (można to rozpoznać po „pustym” dźwięku przy postukiwaniu) podczas montażu izolacji włóknistej (wata szklana, wata mineralna) może dojść do odpadania tynku. Powodem tego jest fakt, że materiały izolacyjne włókniste muszą być montowane przy użyciu niewielkiego ciśnienia powietrza, aby warstwa pustych przestrzeni została wypełniona bez szczelin i była odporna na osiadanie. W takim przypadku zaleca się stosowanie kulek polistyrenowych lub innych produktów sypkich. Nie wytwarzają one ciśnienia, dzięki czemu nie dochodzi do odprysków tynku. Jeśli jednak mimo to do tego dojdzie, nie stanowi to wady leżącej po stronie firmy wykonującej wdmuchiwanie.

Woda kondensacyjna: 

Wbrew powszechnemu przekonaniu na wewnętrznej stronie powłoki zewnętrznej nie powstaje woda kondensacyjna. Przy odpowiednich obliczeniach metodą Glasera, na której opiera się również narzędzie Ubakus, należy zwrócić uwagę, aby warunki brzegowe zostały ustawione na realistyczne wartości. Wartości domyślne to: czas trwania okresu kondensacji 3 miesiące, różnica temperatur między wnętrzem a zewnętrzem 25 K (czyli: przez 3 miesiące nieprzerwanie -5°C na zewnątrz i +20°C wewnątrz). W budynku panuje natomiast wilgotność względna powietrza na poziomie 50%. Wartości te są nierealistyczne. Przyjmując wartości w miarę wiarygodne (3 miesiące przy +5°C na zewnątrz i 40% wilgotności względnej wewnątrz), obliczenia nie wykazują obecności wody kondensacyjnej. Uwzględniają to również ogólne dopuszczenia nadzoru budowlanego (AbZ) producentów, w których DIBt (Niemiecki Instytut Techniki Budowlanej, Berlin) w punkcie 3.1.2. stwierdza: Nie jest wymagane obliczeniowe wykazanie występowania kondensacji w wyniku dyfuzji pary wodnej.

W przypadku korzystania z bezpłatnego narzędzia UBAKUS należy pamiętać, że domyślne warunki brzegowe są całkowicie nierealne lub wymagają interpretacji. Należy je ustawić na wartości realistyczne.

Mostki termiczne:

W przypadku późniejszej izolacji rdzenia muru dwuwarstwowego mostki termiczne są nieuniknione. Są to:

1. wszystkie ościeża okienne
2. betonowe nadproża okienne
3. betonowe stropy (podłoga parteru, strop piętra)
4. wystające balkony/daszki nad drzwiami wejściowymi
5. cegły poprzeczne (cegły ułożone poprzecznie, które były powszechnie stosowane przed wprowadzeniem kotew stalowych w celu połączenia i stabilizacji obu powłok muru)
6. okna/drzwi zamurowane w późniejszym okresie
7. Zaprawa, która podczas budowy została zeskrobana do warstwy pustej i znajduje się na jej dolnej krawędzi.

Te (punktowe) mostki termiczne nie mają negatywnego wpływu (np. poprzez zwiększone skraplanie się wilgoci), wręcz przeciwnie – są one częściowo (w umiarkowanym stopniu) dodatkowo ogrzewane przez przylegające, ocieplone elementy konstrukcyjne od strony wewnętrznej.

Jeśli przed izolacją rdzenia w przypadku wyżej wymienionych mostków termicznych nie odnotowano kondensacji, to nie ma jej również po jej wykonaniu, ponieważ temperatura powierzchni mostków termicznych wzrasta w wyniku przepływu ciepła z izolowanych elementów konstrukcyjnych. Ważne jest jednak dostosowanie sposobu wentylacji do zmienionej sytuacji.

Można jednak – i jest to zalecane – zamontować w ościeżach okiennych (najzimniejszym miejscem w pomieszczeniach jest miejsce, w którym wewnętrzna ościeżnica styka się z ramą okienną) płyty krzemianowo-wapniowe jako środek zapobiegający powstawaniu pleśni. Zobacz: Można to również wykonać samodzielnie.

Przykład najlepszej praktyki z Kilonii: lokalna firma z Kilonii „seryjnie” ociepliła 100 budynków w ciągu jednego miesiąca. Mieszkańcy w pełni korzystają z oszczędności na kosztach ogrzewania wynoszących 250–320 € rocznie, ponieważ właściciel, spółka KiWoG, zrezygnował z podwyżki czynszu. 

Myszy/kuny:

... chętnie wykorzystują puste przestrzenie do poruszania się w obrębie elementów konstrukcyjnych. Wypełnienie kulkami polistyrenowymi lub SLS20 trwale eliminuje ten problem: powstałe w ten sposób środowisko jest dla tych zwierząt wyjątkowo nieatrakcyjne, dlatego będą go unikać.

Przegląd wszystkich zalet

Lepsza izolacja termiczna: 

Osiągalna izolacja termiczna zależy od szerokości szczeliny oraz zastosowanego materiału izolacyjnego. Jeśli tzw. współczynnik przenikania ciepła (wartość U) ściany zewnętrznej wynosił wcześniej ok. 1,4 W/(m²K) (wat na metr kwadratowy na kelwin) , to przy szerokości szczeliny wynoszącej 8 cm można go obniżyć dzięki izolacji do około 0,37 W/(m²K). Oznacza to poprawę właściwości termicznych elementu konstrukcyjnego, jakim jest ściana zewnętrzna, o około 70%.

W odniesieniu do całego domu można osiągnąć – w zależności od grubości izolacji i wartości lambda zastosowanego materiału – oszczędność energii rzędu 15–25%. W przypadku późniejszej izolacji rdzenia 100 domów w Kilonii zmierzono oszczędność energii grzewczej na poziomie 21%. Zobacz sekcję Obietnica oszczędności wyższych niż 25% jest nieuczciwa, ponieważ jest niemożliwa do osiągnięcia.
 

Niższe koszty ogrzewania: 

dzięki izolacji rdzeniowej można, w zależności od konkretnej sytuacji, osiągnąć oszczędność energii, kosztów ogrzewania lub emisji CO₂ wynoszącą od 15% do maksymalnie 25% (w odniesieniu do całego domu). Obietnice oszczędności sięgające nawet 40% są nieuczciwe i nieuzasadnione. Zobacz poniżej:
W Kilonii przy ulicy Rendsburger Landstraße 100 domów zostało „seryjnie”, tj. w ciągu jednego miesiąca, poddanych dodatkowej izolacji rdzeniowej przez jedną firmę. Zmierzono zużycie gazu przed i po zabiegu. Wynikiem tego było średnie oszczędności energii grzewczej na poziomie 21%.

Inne korzyści:

• Komfort wzrasta dzięki wyższym temperaturom na wewnętrznych powierzchniach ścian zewnętrznych
• Zapobiega się tworzeniu się pleśni, ponieważ wewnętrzne powierzchnie ścian zewnętrznych stają się cieplejsze, a tym samym bardziej suche
• Znikają przeciągi spowodowane otworami i nieszczelnościami w ścianach (np. gniazdkami elektrycznymi itp.)
• Emisja CO₂ w przypadku instalacji grzewczych opalanych paliwami kopalnymi zostaje zmniejszona o 15% do 25% (w zależności od konkretnej sytuacji)
• Izolację rdzeniową można wykonać później, szybko i niedrogo, a inwestycja zwraca się w ciągu kilku lat; ponadto jest ona objęta dotacjami państwowymi
• Izolację rdzeniową można zazwyczaj wykonać w ciągu jednego dnia
• Wygląd elewacji pozostaje niezmieniony. Jest to szczególnie ważne w przypadku elewacji ceglanych w północnych Niemczech (aspekty urbanistyczne, ewentualnie ochrona zabytków)
• Izolacja rdzenia – podobnie jak inne metody izolacji – stanowi ważny warunek ekonomicznej eksploatacji pompy ciepła.

Koszty/opłacalność: 

W zależności od wielkości budynku, położenia oraz grubości warstwy pustakowej i zastosowanego materiału, koszt izolacji rdzeniowej wynosi ok. 15–30 € za m². Doprawna izolacja rdzenia szybko się zwraca – okres zwrotu inwestycji wynosi od 4 do 6 lat (z uwzględnieniem dotacji państwowych).
 

💰 Kalkulator opłacalności

Oblicz teraz opłacalność izolacji rdzeniowej dla swojej nieruchomości:

Przejdź do kalkulatora opłacalności izolacji rdzenia →

Informacje prawne (ustawa o efektywności energetycznej budynków): 

W odróżnieniu od przepisu ustawowego, zgodnie z którym w przypadku późniejszej izolacji zewnętrznej (np. systemu ocieplania elewacji lub fasady kurtynowej) należy osiągnąć współczynnik U wynoszący 0,24 W/m²K, w przypadku późniejszej izolacji rdzenia GEG (ustawa o energii w budynkach) są spełnione, o ile pustka między ścianami zostanie całkowicie wypełniona materiałem izolacyjnym (nawet jeśli zazwyczaj można wówczas osiągnąć jedynie wartości współczynnika U od 0,35 do 0,5 W/m²K). 

Dotacje: 

Dofinansowaniu podlegają wyłącznie materiały izolacyjne wdmuchiwane o wartości obliczeniowej przewodności cieplnej („wartość lambda”) wynoszącej 0,035 W/mK lub lepszej (czyli niższej). Dodatkowa izolacja rdzeniowa jest objęta ulgą podatkową w wysokości 20% lub w ramach federalnego programu wsparcia (BEG) czyli federalnego programu wsparcia na rzecz energooszczędnych budynków, w wysokości do 20% (w ramach indywidualnego planu renowacji iSFP – bez iSFP 15%) całkowitych kosztów w formie dotacji inwestycyjnej.

Realizacja dofinansowania w ramach programu BEG odbywa się za pośrednictwem Federalnego Urzędu ds. Gospodarki i Kontroli Eksportu (BAFA). Kwota inwestycji kwalifikująca się do dofinansowania jest ograniczona do 60 000 euro na rok kalendarzowy na lokal mieszkalny oraz do 600 000 euro na budynek. Aby otrzymać dofinansowanie z BAFA, przed rozpoczęciem prac należy skorzystać z usług wykwalifikowanego doradcy energetycznego. W przypadku ulgi podatkowej konsultant energetyczny nie jest wymagany.

Czy mogę samodzielnie wykonać izolację? 

Nie, do późniejszej izolacji rdzeniowej niezbędny jest odpowiedni sprzęt i fachowa wiedza, a prace te są wykonywane przez wyspecjalizowane firmy zajmujące się izolacją wdmuchiwaną. Poprzez pomoc przy pracach izolacyjnych (przygotowanie placu budowy, wsypywanie materiału izolacyjnego do maszyny do wdmuchiwania, zamykanie otworów wdmuchiwania, sprzątanie placu budowy) można znacznie obniżyć ponoszone koszty. Zapytaj swoją wyspecjalizowaną firmę! Niestety istnieje kilku sprzedawców materiałów budowlanych, którzy wypożyczają klientom końcowym maszyny do wdmuchiwania izolacji oraz sprzedają materiał. Chociaż jest to prawnie dozwolone, materiał izolacyjny zamontowany przez majsterkowicza nie stanowi izolacji w rozumieniu ustawy GEG, a jedynie wypełniacz. Ponadto należy pamiętać, że w przypadku wystąpienia szkód ani sprzedawca materiałów budowlanych, ani producent nie udzielają gwarancji. Dodatkowo traci się prawo do dotacji państwowej.

Historia/fizyka budowli/problemy: 

od połowy XIX wieku, zwłaszcza w Europie Północnej, upowszechniła się technika budowlana tzw. muru dwuwarstwowego. Dlaczego? Ponieważ w tym regionie deszcz często pada z przodu („deszcz uderzający”) i przemacza ściany. Jeśli podzielimy ścianę na dwie warstwy, ściana wewnętrzna pozostaje sucha, nawet jeśli ściana zewnętrzna jest przemoczona. Wbrew powszechnemu przekonaniu warstwa powietrzna nie została więc wymyślona w celach izolacyjnych (w XIX wieku nie myślano o izolacji termicznej), lecz wyłącznie ze względu na ochronę przed wilgocią (a tym samym również przed pleśnią). Od lat 60. XX wieku – począwszy od perlitu – upowszechniło się późniejsze wypełnianie tej przestrzeni hydrofobowym materiałem izolacyjnym. Od tego czasu w całej Europie (głównie w Holandii, m.in. również dzięki ) kilka milionów budynków zostało dodatkowo ocieplonych w rdzeniu – i to w większości bez jakichkolwiek uszkodzeń konstrukcyjnych. Ponieważ dozwolone jest stosowanie wyłącznie materiałów izolacyjnych do rdzenia, które są hydrofobowe (tj. odpychające wodę), wykluczone jest przenoszenie wilgoci z powłoki zewnętrznej do powłoki wewnętrznej. Problemy z wilgocią lub pleśnią, które powstały w wyniku późniejszej izolacji rdzenia, zdarzają się rzadko (a mianowicie zawsze wtedy, gdy np. nie sprawdzono i nie zapewniono odporności na ulewny deszcz), a także w przypadku budynków ocieplonych pianką UF (pianką mocznikowo-formaldehydową). W tym przypadku odnotowano kilka przypadków uszkodzeń. Produkt ten nie posiada jednak już dopuszczenia do stosowania w Niemczech i dlatego nie wolno go już montować.